BOYUN FITIĞI

Boyun fıtığı, boyun omurlarının arasında bulunan, intervertebral disk adı verilen anatomik yastıkçıkların omurilik kanalına ve omurlar arasında bulunan sinir kanallarına doğru yer değiştirmesi sonucu etraftaki yumuşak dokulara, kola gelen sinirlere ve omuriliğe baskı yapması ile oluşan hastalığa boyun fıtığı denir. Boyun bölgesi belden sonra fıtıklaşmanın en fazla görüldüğü omurga kısmıdır. Oturarak çalışmanın artması, bilgisayar ve diğer klavyeli cihazların yaygınlaşması boyun fıtığının görülme sıklığını inanılmaz bir şekilde artırmıştır.

Omurları birbirinden ayıran diskler omurganın esnekliğini ve dayanıklılığını sağlar. Disk ortasında jel kıvamında bir madde (nükleus) ve bunun çevreleyen fibrotik bir kuşaktan (anulus fibrozis) oluşur. Anulus fibrozis adını verdiğimiz kuşağın daha dışta olanları içte olanlara göre serttirler.

Yaşın ilerlemesi, travmalar, stres, tekrarlayıcı hareketler, duruş bozuklukları sonucu anuler lifler içten itibaren yıpranmaya ve yırtıklar oluşmaya başlar. Bu yırtılan kısımlara doğru diskin çekirdek kısmı yer değiştirir. Anulusun zayıf kısımlarında disk balonlaşmaya başlar ve bazen dış lifler yırtılarak etraftaki sinirlere baskı yapar. Bu gelişim sürecinde yıpranmış diskin sıvı içeriği azalarak disk yüksekliği azalır, disk aralığı daralır, faset eklemlere baskı artar, bağlarda kıvrımlaşmalar oluşarak omurilik ve yan sinir kanalları daralmaya başlar bu tabloya dejeneratif disk hastalığı denir. Boyun omurgasında bu olumsuz değişiklikler genellikle omurganın en hareketli olduğu kısımlardan başlayarak diğer aralıklara yayılır. Bu hastalarda bazen bir aralıktaki fıtık önemlidir. Bazen de dejeneratif omurga daha önemlidir. Tedavi yapılırken hastalığın tüm görünümleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Omurlar arasında bulunan diskin çekirdek kısmındaki jel kıvamındaki madde diskin dış kısmını kuşak gibi saran lifleri içten dışarıya doğru yırtarak dışarı taşar ve burada bulunan yumuşak doku ve sinirleri sıkıştırır. Buradan omuzlara, kollara, ellere hatta sırta ve başa yayılan sinirlere baskı yapabilir. Kas spazmında kaynaklanan ağrı diğer sağlıklı diskleri de sıkıştırarak onların da bozulmasına, taşmalarına sebep olabilir. Disk yüksekliğinde ki azalma burada bulunan bağların kıvrımlaşmalarına diğer disklerin az da olsa yerinden oynamalarına sebep olabilir. Disk yüksekliğindeki azalmalar kemiklerin birbiriyle temas etmesine ve osteofit denilen kemik çıkıntıların oluşmasına sebep olabilir. Bu durumda omurilik kanalı ve sinirlerin çıktığı kanallar daralır.

Bu durumda;  boyun ağrısı, kol ağrısı, elde uyuşma, hatta beyne giden kan damarlarını etkilediği için baş dönmesi, dengesizlik, unutkanlık, gibi birçok şikayetler de görülebilir.

Boyun fıtığı sebepleri;

  • Trafik kazaları, travmalar, düşmeler, ani hızlanmalar ve yavaşlamalar, G kuvvetine maruz kalmak
  • Günlük hayatın gerilimleri,
  • Boyunun yanlış kullanılması
  • Ruhsal gerginlik,
  • Boyun kaslarının zayıf ve antrenmansız olması,
  • Omurganın yaşlanmasına bağlı dejeneratif değişiklikleri (bazen gençlerde bile görülebilir)
  • Yanlış duruş, psikolojik stres, soğuğa maruz kalmak, yorgunluk
  • Uzun süreli bilgisayar ve klavye kullananlar, sürekli tek noktaya odaklaştıkları için boyun kaslarında spazm olur.
  • Ev işleri, dikiş nakış, temizlik, perde takmak, silme gibi bunlar son derece boyun ağrılarını arttıran faktörlerdir. Bu yüzden kadınlarda boyun ağrılarının görülme sıklığı fazladır. Sekreterlik, akademisyenlik, yazarlık, veznedarlık, bilgisayar uzmanlığı gibi mesleklerde sık görülür.
  • Gerilim, stres boyun ağrısına sebep olduğu gibi var olan boyun ağrısını artıran ve kronikleştiren en önemli sebeplerdir.

Boyun fıtığı hastalarında şikayetler nelerdir?

  • Boyun ağrısı ve tutukluğu
  • Boyundan kola tek taraflı yada iki taraflı yayılan ağrı, ense kökünden başa yayılan ağrılar.-Kollar ve/veya ellerde uyuşma karıncalanma
  • Baş dönmesi, kulak çınlaması, görme keskinliğinde azalma, bulantı,
  • Konsantrasyon bozukluğu
  • Kol ve/veya ellerde kas gücü azalması (elinden bir şeyleri düşürme)
  • Ağrı özellikle gece uykuda aşırı derecede artar, sabah kalkıldığında oldukça belirgin ağrı ve tutukluk vardır
  • Hastada genel bir yorgunluk vardır

Çok nadir de olsa fıtık omuriliği sıkıştıracak kadar belirgin olursa bu semptomlara ilaveten servikal miyelopati ile ilgili şikayetler ortaya çıkar. Bu durumda yukarıdaki semptomlara ilaveten, bacaklarda spastisite dediğimiz sertlik, yürüme bozuklukları, mesane ve barsak bozuklukları görülür.

Tedavi nasıl olmalıdır?

Genç ve orta yaşlarda boyun fıtığı, orta ve ileri yaşlarda ise boyun kireçlenmesi oldukça sık rastlanan hastalıkladır. Çoğu zaman aynı hastada hem fıtık, hem de kireçlenme görülür.  Bu kadar sık rastlanan ve hastaların yaşam kalitelerini oldukça etkileyen boyun fıtığı ve kireçlenmelerin ideal bir tedavisi yoktur.

Ağrı kesiciler,  antiromatizmal ilaçlar, kas gevşetici ve antideprasan ilaçlar en sık kullanılan ilaçlardır. Akut boyun fıtıklarında kortikosteroidler dikkatlice kullanılabilir.  Boyun korseleri boynun dinlenmesini sağlayarak tedaviye yardımcı olur.  Boyun bölgesine yapılacak enjeksiyonlar bazı hastalarda boyun çevresindeki kas spazmının çözülmesine yardımcı olur.  Ancak ehil ellerde yapılmalıdır.

Ayrıca yüzeysel ve derin ısıtıcılar, düşük frakanslı elektrik akımları ve traksiyon çoğu hastada semptomatik iyileşme sağlar.  Akut dönemde izometrik, subakut ve kronik dönemde ise izometrik ve izotonik boyun egzersizleri bu hastaların rehabilitasyonuna önemli katkı sağlar ve tekrarlamaları en aza indirir.  Bu hastalarda boyun ergonomisinin sağlanması ve boyun koruma prensiplerinin öğretilmesi gerekir.  İlerlemiş vakalarda cerrahi müdahale yapılır.  Kliniğimizde  servikal paravertebral İMS, therafleks spinal refleks tedavisi, kinezyoterapi yöntemleri kullanılmaktadır. Ayrıca nadir de olsa sinir kökü enjeksiyonları, proloterapi gibi enjeksiyonlar dirençli vakalarda kullanılmaktadır.

 

Okumak isteyebilirsiniz:

Kuru iğne tedavisi

Proloterapi

Share