{"id":501,"date":"2009-08-26T12:07:31","date_gmt":"2009-08-26T13:07:31","guid":{"rendered":"https:\/\/turanuslu.net\/?p=501"},"modified":"2022-01-13T13:50:30","modified_gmt":"2022-01-13T13:50:30","slug":"sjogren-sendromu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/sjogren-sendromu\/","title":{"rendered":"Sjogren Syndrome"},"content":{"rendered":"

Sj\u00f6gren sendromu nedir?<\/strong>
\nSj\u00f6gren sendromu kuru g\u00f6z ve kuru a\u011f\u0131z bulgular\u0131 ile karakterize kronik yani uzun s\u00fcreli bir hastal\u0131kt\u0131r. Ad\u0131n\u0131, ilk tan\u0131mlayan \u0130sve\u00e7\u2019li g\u00f6z doktoru Henrik Sj\u00f6gren\u2019den alm\u0131\u015ft\u0131r. S\u0131kl\u0131kla romatoid artrit, lupus eritematozus, skleroderma ve polimiyozit gibi romatizmal hastal\u0131klarla birlikte bulunur. Ancak hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131nda tek ba\u015f\u0131na g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n
\nSj\u00f6gren sendromu nas\u0131l geli\u015fir?<\/strong>
\nNedeni tam bilinmemektedir. Genetik ya da viral enfeksiyonlar\u0131n bilinmeyen mekanizmalarla Sj\u00f6gren sendromuna neden olabildi\u011fine dair bulgular vard\u0131r. Bu hastal\u0131\u011f\u0131n esas olarak ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k (imm\u00fcn) sistemindeki bozukluktan kaynakland\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi, hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 v\u00fccudun korunma mekanizmas\u0131d\u0131r. Sj\u00f6gren sendromunda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k siteminin normal kontrol mekanizmas\u0131nda bir bozukluk vard\u0131r, bunun sonucu olarak a\u015f\u0131r\u0131 miktarda beyaz kan h\u00fccreleri yap\u0131l\u0131r. Lenfosit ad\u0131 verilen bu h\u00fccreler g\u00f6zya\u015f\u0131 ve t\u00fckr\u00fck bezlerine giderek bu dokularda harabiyet yapar. Bu nedenle de hem t\u00fckr\u00fck bezlerinde hem de g\u00f6z ya\u015f\u0131 bezlerinde salg\u0131da azalma yani kuruluk meydana gelir. Ayn\u0131 zamanda bu h\u00fccreler \u201cotoantikor\u201d ad\u0131 verilen protein yap\u0131s\u0131nda maddeler salg\u0131lar ve bunlar kanda tespit edilebilir. Bu otoantikorlar ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir ve t\u00fckr\u00fck ile g\u00f6zya\u015f\u0131 bezlerinde harabiyet yapma potansiyeline sahiptir. Sj\u00f6gren sendromunda eklem, akci\u011fer, b\u00f6brek, sinir, tiroid, karaci\u011fer ve beyin gibi di\u011fer organlarda da tutulum g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

Sj\u00f6gren sendromu kimlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?<\/strong>
\nSj\u00f6gren sendromu herhangi bir ya\u015fta g\u00f6r\u00fclebilirse de en fazla 45 ya\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerindeki kad\u0131nlarda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. 20 ya\u015f alt\u0131nda \u00e7ok nadirdir.<\/p>\n

Sj\u00f6gren sendromunda bulgular nelerdir?<\/strong>
\nGenellikle yava\u015f ba\u015flar. Hasta g\u00f6zlerinde ve a\u011fz\u0131nda \u015fiddetli kuruluk hisseder. \u00c7o\u011funda kuru bir \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve bo\u011fazda g\u0131c\u0131k hissi de vard\u0131r. T\u00fckr\u00fck bezlerinde \u015fi\u015flik, tat alma ve koklama duyusunda bozulma izlenebilir. G\u00f6zlerde kurulu\u011fa ba\u011fl\u0131 k\u0131zar\u0131kl\u0131k, yanma, ka\u015f\u0131nt\u0131 ve \u0131\u015f\u0131\u011fa a\u015f\u0131r\u0131 hassasiyet geli\u015fir. Uygun tedavi edilmezse \u201ckornea\u201d ad\u0131 verilen g\u00f6z\u00fcn en d\u0131\u015f\u0131ndaki saydam zarda \u00fclserler, nadiren de k\u00f6rl\u00fck geli\u015febilir. Sj\u00f6gren sendromu bulunan hastalarda burun, cilt ve kad\u0131n genital organlar\u0131nda da kuruluk izlenebilir.<\/p>\n

A\u011f\u0131z kurulu\u011fu nedeniyle \u00e7i\u011fneme, yutma ve konu\u015fmada g\u00fc\u00e7l\u00fck hissedilebilir. Bu nedenle hastalar bol miktarda s\u0131v\u0131 almal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

Hastalarda di\u015f \u00e7\u00fcr\u00fckleri de s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fckr\u00fck, bakterilere kar\u015f\u0131 sava\u015fan ve \u00e7\u00fcr\u00fcklerin olu\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyen bir s\u0131v\u0131d\u0131r. Sj\u00f6gren sendromunda t\u00fckr\u00fck sal\u0131n\u0131m\u0131 bozuldu\u011fu i\u00e7in \u00e7\u00fcr\u00fcklerin olu\u015fumu kolayla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bazen hastalarda \u201clenfoma\u201d ad\u0131 verilen bir \u00e7e\u015fit lenf bezi kanseri geli\u015febilir. Nadir olsa da hastalar\u0131n muayenesinde ve takibinde ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sj\u00f6gren sendromu tan\u0131s\u0131 nas\u0131l konur?<\/strong>
\nA\u011f\u0131zda ve g\u00f6zlerde kuruluk hisseden hastalarda bu tan\u0131dan \u015f\u00fcphelenilmelidir. Muayene s\u0131ras\u0131nda k\u0131zarm\u0131\u015f-ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00f6zler, t\u00fckr\u00fck bezlerinde \u015fi\u015flik, kuru bir dil, boyundaki lenf bezlerinde geni\u015fleme gibi bulgular tespit edilebilir. Kan tetkiklerinde de otoantikorlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131y\u0131 destekler.<\/p>\n

G\u00f6zde kuruluk \u201cSchirmer testi\u201d ile tespit edilir. Kornean\u0131n bir g\u00f6z doktoru taraf\u0131ndan incelenmesi de kuruluk hakk\u0131nda bilgi verecektir.<\/p>\n

T\u00fckr\u00fck bezlerin d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek i\u00e7in \u201csialogram\u201d yap\u0131labilir. Bu test t\u00fckr\u00fck bezi i\u00e7ine boya enjekte edildikten sonra \u00f6zel filmlerin \u00e7ekilmesi ile yap\u0131l\u0131r. Sj\u00f6grensendromunun kesin tan\u0131s\u0131 i\u00e7in dudak biopsisi, yani dudak i\u00e7indeki k\u00fc\u00e7\u00fck t\u00fckr\u00fck bezlerinden ufak bir par\u00e7a al\u0131n\u0131p mikroskop alt\u0131nda lenfositlerin varl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi gereklidir.<\/p>\n

Akci\u011fer ve b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131n\u0131n gerek direkt grafilerle gerekse de laboratuvar testleri ile takibi yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n

Sj\u00f6gren sendromu nas\u0131l tedavi edilir?<\/strong>
\nBu hastal\u0131\u011f\u0131n kesin tan\u0131s\u0131 olmasa da bulgulara y\u00f6nelik \u00f6zel tedavilerle hastalar\u0131n yak\u0131nmalar\u0131 giderilebilir ve ya\u015fam kaliteleri d\u00fczeltilebilir. Her hastada ayn\u0131 bulgular olmad\u0131\u011f\u0131ndan tedavi program\u0131 hekim taraf\u0131ndan hastan\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re bireysel olarak planlanmal\u0131d\u0131r. D\u00fczenli hekim ve di\u015f kontrol\u00fc \u015fartt\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6zlerdeki kuruluk i\u00e7in yapay g\u00f6z ya\u015f\u0131 ve g\u00f6z damlalar\u0131 kullan\u0131labilir. A\u011f\u0131zdaki kuruluk i\u00e7in en etkili rahatlama yollar\u0131ndan biri bol s\u0131v\u0131 al\u0131m\u0131d\u0131r. Yine \u00f6zel sak\u0131zlar (\u00e7\u00fcr\u00fcmeye engel olmak i\u00e7in \u015fekersiz olmalar\u0131 ko\u015fulu ile), di\u015f macunlar\u0131, d\u00fczenli di\u015f f\u0131r\u00e7alama hastalara yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Ciltte kuruluk varsa hassas ciltler i\u00e7in \u00f6nerilen nemlendiriciler kullan\u0131labilir. Evde ve i\u015fyerinde buhar havay\u0131 nemlendiren buhar makinalar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilebilir.<\/p>\n

Hastalarda \u015fi\u015flik, kat\u0131l\u0131k, kas a\u011fr\u0131lar\u0131 ve eklem inflamasyonunun engellenmesi amac\u0131yla steroid-olmayan antiromatizmal ila\u00e7lar kullan\u0131labilir. A\u011f\u0131r hastalarda kortizon da \u00f6nerilebilir ancak yan etkilerinin ciddiyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlaka hekim kontrol\u00fcnde al\u0131nmas\u0131 \u00f6nerilir. Hastalarda e\u015flik eden ba\u015fka bir romatizmal hastal\u0131k varsa (romatoid artrit, lupus vb. gibi) bunun tedavisi de esasd\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcr\u00fcme, y\u00fczme gibi hafif egzersizler kaslar\u0131n ve eklemlerin elastikiyetinin korunmas\u0131 i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r. Egzersizlerin eklem hasar\u0131n\u0131 engelleyici etkisi de bulundu\u011fundan mutlaka tedavi program\u0131nda yer almal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca hastalara hastal\u0131\u011f\u0131 ile bilgiler ve stresini azaltmaya y\u00f6nelik tavsiyeler de verilmelidir.<\/p>\n

Sj\u00f6gren sendromu bulunan kad\u0131n hastalarda kanda bulunan belirli bir \u201cantikor\u201d nadiren yenido\u011fan \u00e7ocuklarda kalp problemleri ile ilgili olabilir. Bu nedenle hamile olan ya da \u00e7ocuk sahibi olmak isteyen kad\u0131n hastalar\u0131n mutlaka doktorlar\u0131na bunu dan\u0131\u015fmalar\u0131 gerekir.<\/p>\n

Sj\u00f6gren sendromu genel olarak hayat\u0131 tehdit eden bir hastal\u0131k de\u011fildir. Ancak a\u011f\u0131z ve g\u00f6zdeki kuruluk uzun s\u00fcrelidir ve hayat\u0131n geri kalan k\u0131sm\u0131 boyunca devam edebilir. Yapay nemlendiricilerin kullan\u0131lmas\u0131 ve di\u015f hijyenine dikkat edilmesi ile genellikle ciddi problemlerin engellenmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sj\u00f6gren sendromu nedir? Sj\u00f6gren sendromu kuru g\u00f6z ve kuru a\u011f\u0131z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[400],"tags":[496,497,498],"class_list":["post-501","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-romatizmal-hastaliklar","tag-sjogren-nedir","tag-sjogren-sendromu","tag-sjogren-sendromu-tedavisi"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=501"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/501\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10661,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/501\/revisions\/10661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}