osteoporosis<\/strong> kemiklerin k\u00fctle kaybetmesine yol a\u00e7an ve en yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen kemik metabolizmas\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Kemiklerin k\u00fctlesinin azalmas\u0131 kolayl\u0131kla k\u0131r\u0131labilmesine neden olmaktad\u0131r. Kemik k\u00fctlesi yan\u0131nda osteoporozda iskelete ait ikinci \u00f6nemli fakt\u00f6r kemik kalitesidir. Kemik kalitesinde yetersizli\u011fe yol a\u00e7an en \u00f6nemli neden ileri ya\u015ft\u0131r. Ya\u015f ilerledik\u00e7e ayn\u0131 kemik mineral yo\u011funlu\u011funda dahi k\u0131r\u0131k riski daha y\u00fcksektir. Osteoporozun kelime anlam\u0131; osteo (kemik) poroz (delikli) kelimelerinin birle\u015fmesinden olu\u015fur, delikli kemik halk aras\u0131nda kemik erimesi olarak bilinir.<\/p>\n 50 ya\u015f\u0131n \u00fczerinde her 8 ki\u015fiden 1\u2032 inde osteoporoza ba\u011fl\u0131 omurga k\u0131r\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmekte olup bu oran ya\u015f ile birlikte artmaktad\u0131r. Kal\u00e7a k\u0131r\u0131\u011f\u0131 70 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki her 3 kad\u0131ndan ve her 9 erkekten 1\u2032 inde g\u00f6r\u00fclen \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k problemidir. Osteoporotik k\u0131r\u0131klar olarak tan\u0131mlanan k\u0131r\u0131klar; el bile\u011fi, omurga ve kal\u00e7a k\u0131r\u0131klar\u0131d\u0131r. Bu k\u0131r\u0131klar ki\u015finin fiziksel, psikolojik ve sosyal durumu ile sa\u011fl\u0131kla ilgili ya\u015fam kalitelerini olumsuz olarak etkilemektedir<\/p>\n Osteoporozdan etkilenen insanlar\u0131n %80\u2032i kad\u0131nlard\u0131r. Kad\u0131nlarda daha s\u0131k rastlanan Romatoid artrit gibi iltihapl\u0131 romatizmalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ya da kortizon, tiroksin gibi ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131 halinde osteoporoz riski artmaktad\u0131r. Erkek osteoporozu da \u00f6zellikle son y\u0131llarda klinik t\u0131pta \u00f6nemli bir sorun olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcm vertebra korpus k\u0131r\u0131klar\u0131n\u0131n %14\u2032\u00fc ve yine t\u00fcm kal\u00e7a k\u0131r\u0131klar\u0131n\u0131n %25-30\u2032u erkeklerde g\u00f6r\u00fclmekte ve \u00f6nemli bir oranda hastal\u0131k ve \u00f6l\u00fcm nedeni olabilmektedir. Osteoporozun kad\u0131nlara oranla erkeklerde daha nadir g\u00f6r\u00fclmesinin nedenleri aras\u0131nda erkeklerdeki k\u0131sa ya\u015fam beklentisi, iskelet geli\u015fimi s\u0131ras\u0131ndaki y\u00fcksek kemik k\u00fctlesi oran\u0131 ve kemik y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131ran menapoz e\u015fde\u011feri bir durumun olmamas\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n Kemik ya\u015fam boyu s\u00fcrekli yap\u0131lan, y\u0131k\u0131lan canl\u0131 bir dokudur. Ya\u015fam s\u00fcresince eski kemik y\u0131k\u0131l\u0131r ve bunun yerini yeni kemik al\u0131r. Kemik bal pete\u011fi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde olup ba\u015fta kalsiyum olmak \u00fczere \u00f6nemli mineralleri depolar. Yirmi-yirmibe\u015f ya\u015flar\u0131na kadar yiyeceklerden al\u0131nan kalsiyumun kemi\u011fi yenileme kapasitesi kemi\u011fin y\u0131k\u0131m h\u0131z\u0131ndan daha y\u00fcksektir. Otuzlu ya\u015flarda tepe kemik k\u00fctlesi ad\u0131 verilen en y\u00fcksek kemik k\u00fctlesine ula\u015f\u0131l\u0131r. Bu d\u00f6nem kemi\u011fin en g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu d\u00f6nemdir. Tepe kemik k\u00fctlesini etkileyen fakt\u00f6rler b\u00fcy\u00fcme s\u0131ras\u0131nda rol oynayan genetik program, mekanik y\u00fcklenme, beslenme ve hormonal fakt\u00f6rlerdir. B\u00fcy\u00fcme esnas\u0131nda optimal kemik birikimi i\u00e7in yeterli kalsiyum al\u0131nmal\u0131, normal \u00f6strojen salg\u0131lanmal\u0131 ve yeterli v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u0130leri d\u00f6nem ya\u015flardan ziyade b\u00fcy\u00fcme esnas\u0131nda mekanik y\u00fcklenme de \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n K\u0131rk ya\u015f civar\u0131nda kemik k\u00fctlesi yava\u015f yava\u015f azalmaya ba\u015flar. Bu kay\u0131p menapozdan sonra kad\u0131nlarda \u00f6strojen hormonunun seviyesinin d\u00fc\u015fmesine ba\u011fl\u0131 olarak h\u0131zlanmaktad\u0131r. Menapozdan sonraki ilk 5 y\u0131l kemik k\u00fctlesinin en h\u0131zl\u0131 kaybedildi\u011fi zaman dilimidir. Bu d\u00f6nemde kad\u0131nlar her y\u0131l kemik k\u00fctlerinin %3\u2032\u00fcn\u00fc kaybedebilirler. H\u0131zl\u0131 kay\u0131p d\u00f6neminin sonlar\u0131nda 60 ya\u015f civar\u0131nda osteoporozun ilk belirtileri; kamburla\u015fma, boy k\u0131salmas\u0131, yayg\u0131n s\u0131rt a\u011fr\u0131lar\u0131 ya da ufak bir zorlama sonucu olu\u015fan k\u0131r\u0131klar \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n R\u0130SK FAKT\u00d6RLER\u0130<\/strong> Yukar\u0131daki fakt\u00f6rlerden bir ya da birden fazlas\u0131 sizde var ise osteoporoza yakalanma ve k\u0131r\u0131k riskiniz y\u00fcksektir. Osteoporoz riskiniz olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in Uluslararas\u0131 Osteoporoz Vakf\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan B\u0130R DAK\u0130KALIK OSTEOPOROZ R\u0130SK TEST\u0130 \u2018nden yararlanabilirsiniz.<\/p>\n * 1- Anne veya baban\u0131zda basit bir zorlanma veya hafif bir d\u00fc\u015fme sonras\u0131nda kal\u00e7a k\u0131r\u0131\u011f\u0131 oldu mu ? E\u011fer bu sorulardan birine yan\u0131t\u0131n\u0131z evet ise bu konu ile ilgili bir uzman hekime ba\u015fvurunuz. Kortizon d\u0131\u015f\u0131nda osteoporoz riskini artt\u0131ran ila\u00e7lar: Guatr hastal\u0131\u011f\u0131 tedavisinde kullan\u0131lan tiroksin, sara hastal\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131lan antiepileptikler ve kan\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in kullan\u0131lan heparin gibi ila\u00e7lard\u0131r. Bu ila\u00e7lar\u0131 kullananlarda muntazam aral\u0131klarla KMY (kemik mineral yo\u011funlu\u011fu) \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Osteoporoz ve osteoporotik k\u0131r\u0131klar i\u00e7in risk fakt\u00f6rlerinin tan\u0131mlanmas\u0131 ile y\u00fcksek risk alt\u0131ndaki bireyler ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilir ve b\u00f6ylece de\u011fi\u015ftirilebilen risk fakt\u00f6rleri ile ilgili d\u00fczenlemeler yap\u0131larak k\u0131r\u0131klar \u00f6nlenebilir. Bireyin k\u0131r\u0131k riski b\u00fct\u00fcn bu fakt\u00f6rlerin net sonucudur. Bu fakt\u00f6rlerin \u00f6nemi iskeletteki b\u00f6lgeye, bireyin i\u00e7inde bulundu\u011fu ya\u015famsal d\u00f6nemlere ve bireyden bireye de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir.<\/p>\n OSTEOPOROZDAN KORUNMA<\/strong> Yeterli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kemik k\u00fctlesine sahip olursak ileri ya\u015flardaki kayb\u0131m\u0131z\u0131 daha az problem ile atlatabiliriz. Kemik k\u00fctlesi genetik fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febilirse de ya\u015fam bi\u00e7imimizi ak\u0131ll\u0131ca d\u00fczenleyerek osteoporozu yava\u015flatabilir ve hatta engelleyebiliriz.<\/p>\n Daha sonraki hayat\u0131n\u0131zdaki kayb\u0131 en aza indirebilmek i\u00e7in 35 ya\u015f\u0131na kadar m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca en y\u00fcksek kemik k\u00fctlesine sahip olabilecek \u00f6nlemleri almal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n Ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z kalsiyum miktar\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131n<\/p>\n Kalsiyum sadece kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, di\u011fer v\u00fccut fonksiyonlar\u0131 i\u00e7inde gerekli bir mineraldir. V\u00fccudumuz kanda belirli bir miktar kalsiyum bulundurmak zorundad\u0131r. Kaslar\u0131m\u0131z\u0131n kas\u0131lmas\u0131, kalp ritmi ve normal kan ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kalsiyuma ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bunlar kalsiyumun kemik yo\u011funlu\u011fu \u00fczerindeki etkisinden daha \u00f6ncelikli fonksiyonlar\u0131d\u0131r. Bu fonksiyonlar\u0131 yerine getirebilmek i\u00e7in yeterli kalsiyum alm\u0131yorsak v\u00fccudumuz depolar\u0131 yani kemikteki kalsiyumu kullanacakt\u0131r.<\/p>\n Ne kadar kalsiyuma ihtiyac\u0131n\u0131z oldu\u011fu cinsiyetinize, ya\u015f\u0131n\u0131za ve osteoporoz riskinize ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kalsiyum ihtiyac\u0131 ergenlikte, hamilelikte, emzirme d\u00f6neminde ve menapozdan sonra artmakta g\u00fcnl\u00fck 1000-1500 mg\u2019 a \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6zellikle \u00e7ocukluk ve adolesan d\u00f6nemde s\u00fct ve s\u00fctl\u00fc g\u0131dalardan zengin beslenen ki\u015filerde osteoporotik k\u0131r\u0131k riskinin azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. Kalsiyum deste\u011finin tepe kemik k\u00fctlesinin olu\u015ftu\u011fu b\u00fcy\u00fcme d\u00f6neminde yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yarar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaz. B\u00fcy\u00fcme s\u0131ras\u0131nda yeterli kalsiyum al\u0131nmazsa genler taraf\u0131ndan programlanan iskelet yap\u0131m\u0131n\u0131n doruk noktas\u0131na ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 savunulmaktad\u0131r . 9-20 ya\u015flar\u0131 kemik k\u00fctlesini doruk seviyeye ula\u015ft\u0131rmada \u00f6nemli bir d\u00f6nemdir. Bu gibi \u00f6zel durumlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcnl\u00fck gereksinim 800 mg kadard\u0131r. Bir bardak s\u00fctte yakla\u015f\u0131k 250 mg kalsiyum bulunmaktad\u0131r. Ne yaz\u0131k ki bir\u00e7ok kad\u0131n g\u00fcnl\u00fck 500 mg\u2019\u0131n alt\u0131nda kalsiyum alma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n D vitamini kalsiyumun barsaktan emilimine ve kemikler taraf\u0131ndan depolanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan bir hormondur. G\u00fcnl\u00fck ihtiyac\u0131m\u0131z olan miktar 400-800 \u0130U\u2019dur. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkisi ile ciltte, karaci\u011ferde ve b\u00f6brekte sentezlenerek aktif D vitamini haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. K\u0131\u015f aylar\u0131nda, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan yeterli yararlanamama durumlar\u0131nda sentezi azalmaktad\u0131r. \u0130leri ya\u015flarda \u00f6zellikle b\u00f6brekten yap\u0131m\u0131n\u0131n azalmas\u0131 ya\u015flanma sonucu osteoporozun artmas\u0131na yol a\u00e7an \u00f6nemli bir durumdur.<\/p>\n Kalsiyum kayna\u011f\u0131 olan yiyecekler:<\/strong><\/p>\n S\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri en \u00f6nemli kalsiyum kaynaklar\u0131d\u0131r. S\u00fct, yo\u011furt ve peynir en fazla kalsiyum i\u00e7eren g\u0131dalard\u0131r. Bir bardak s\u00fct g\u00fcnl\u00fck ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131n 1\/4\u2032\u00fcn\u00fc sa\u011flar. Ya\u011f ve kaloriden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck ya\u011f i\u00e7eren s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri kullan\u0131labilir . Kalsiyumdan zengin di\u011fer g\u0131dalar; ye\u015fil sebzeler, kabuklu deniz hayvanlar\u0131, sardalya bal\u0131\u011f\u0131, soya fasulyesi, f\u0131nd\u0131k, badem, pekmez, kalsiyum ile zenginle\u015ftirilmi\u015f meyve sular\u0131, ekmekler v.s olarak say\u0131labilir.<\/p>\n Farmakolojik kalsiyum destekleri:<\/strong> Sigara i\u00e7mekten ka\u00e7\u0131n\u0131n<\/strong><\/p>\n Sigara i\u00e7enler i\u00e7meyenlere g\u00f6re daha fazla osteoporoz riskine maruz kalmaktad\u0131r. Sigara birka\u00e7 yolla osteoporoza neden olmaktad\u0131r. Sigara i\u00e7enler menapoza daha erken girerler, \u00f6strojen d\u00fczeyi sigara i\u00e7enlerde daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr ve v\u00fccut kitle indeksi daha azd\u0131r.<\/p>\n Alkol kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131n<\/strong><\/p>\n Fazla miktarda (g\u00fcnl\u00fck 100 ml\u2019den fazla) alkol t\u00fcketen ki\u015filerde osteoporoza yakalanma riski daha y\u00fcksektir. A\u015f\u0131r\u0131 alkol t\u00fcketimi ile kalsiyum emilimi azal\u0131r, at\u0131l\u0131m\u0131 ise artar. Alkol ile beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 da bozulur. Protein ve sodyum al\u0131m\u0131 azal\u0131r, protein kayb\u0131 artar. Yine alkole ba\u011fl\u0131 endokrin de\u011fi\u015fiklikler sonucu testosteron azalmas\u0131 ve kortikosteroid art\u0131\u015f\u0131 osteoporozu kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n A\u015f\u0131r\u0131 miktarda kahve t\u00fcketmeyin<\/strong><\/p>\n A\u015f\u0131r\u0131 miktarda kahve t\u00fcketimi idrar ve ba\u011f\u0131rsak kalsiyum at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 etkilemektedir. G\u00fcnde 150 mg kafein (yakla\u015f\u0131k bir bardak kahve) idrar kalsiyumunu g\u00fcnde 5 mg artt\u0131rmaktad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck dozlarda kafeinin etkisi \u00f6nemsizdir.<\/p>\n Hayvansal proteinden zengin g\u0131dalar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketmeyin<\/strong><\/p>\n Proteinden zengin diyetler kalsiyumun idrarla at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r. Bu etki y\u00fcksek fosfat i\u00e7eri\u011fi nedeni ile hayvansal proteinlerde daha fazlad\u0131r.<\/p>\n Egzersiz yap\u0131n ve ya\u015fam boyu aktif kal\u0131n<\/strong><\/p>\n Egzersizin ya\u015fa ba\u011fl\u0131 k\u0131r\u0131k insidans\u0131n\u0131 azaltmas\u0131 \u00e7e\u015fitli mekanizmalarla a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Gen\u00e7 eri\u015fkinlerde egzersiz tepe kemik k\u00fctlesini artt\u0131rmakta ve b\u00f6ylece daha sonra g\u00f6r\u00fclebilecek k\u0131r\u0131k riski azalmaktad\u0131r. Erken menapozal kad\u0131nlarda \u00f6strojen yetersizli\u011fine ba\u011fl\u0131 h\u0131zl\u0131 kemik kayb\u0131 egzersizle yava\u015flayabilmektedir. Son olarak ya\u015fl\u0131 eri\u015fkinlerde egzersiz ya\u015fa ba\u011fl\u0131 kemik k\u00fctlesi azalmalar\u0131n\u0131 geciktirebilmekte ve d\u00fc\u015fme insidans\u0131 ve d\u00fc\u015fme sonucu geli\u015febilecek hasar\u0131 azaltabilmektedir. Ancak \u00f6ne e\u011filerek yap\u0131lan hareketler omurga kemiklerinde k\u0131r\u0131lmaya neden olabilece\u011finden egzersiz s\u0131ras\u0131nda bu hareketlerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131 ve d\u00fczg\u00fcn bir duru\u015f sa\u011flayan s\u0131rt kaslar\u0131n\u0131n kuvvetlendirilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kemiklere y\u00fck bindiren; yani v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kemiklerimize ta\u015f\u0131tarak ayakta yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z egzersizler kemiklerimizi uyararak g\u00fc\u00e7lenmesine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n Sedanter ya\u015fam ve uzun s\u00fcreli yatak istirahati osteoporoz riskini artt\u0131r\u0131r. Hareketli olma, kolay hareket edebilme yetene\u011fimizi art\u0131r\u0131r, kas g\u00fcc\u00fcm\u00fcz artar ,dengemiz korunur, d\u00fc\u015fmeden korunuruz.<\/p>\n Egzersiz kalp ve damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7inde gereklidir. Osteoporozdan hem korunmada hem de tedavi amac\u0131yla egzersizlerden yararlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Korunmada y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f gibi hafif egzersizler etkili olabiliyor ise de tedavide kullan\u0131lan egzersizler Fiziksel T\u0131p ve Rehabilitasyon Uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan re\u00e7ete edilen \u00f6zel tipte a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131ma egzersizleri gibi egzersizlerdir.<\/p>\n Fiziksel olarak aktif bir insan de\u011filseniz ve a\u015fa\u011f\u0131daki durumlardan herhangi biri var ise egzersiz i\u00e7in doktora dan\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n \u00d6strojen kullan\u0131m\u0131<\/strong> \u00d6strojen kullan\u0131m\u0131 ile adet kanamalar\u0131 benzeri ara kanamalar olabilir. \u00d6strojen kullan\u0131yorsan\u0131z s\u0131k s\u0131k doktor kontrol\u00fcne ihtiyac\u0131n\u0131z var demektir. Ailenizde meme kanseri, rahim kanseri ve kan p\u0131ht\u0131la\u015fma sorunu var ise doktorunuz \u00f6strojen kullanman\u0131za izin vermeyebilir.<\/p>\n OSTEOPOROZ TANISI NASIL KONULUR ?<\/strong> Risk mevcudiyetinde kemik mineral yo\u011funlu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc tan\u0131y\u0131 kesinle\u015ftirir. Bu testler k\u0131r\u0131k riskini belirlemede en g\u00fcvenilir y\u00f6ntemlerdir. Hastal\u0131\u011f\u0131n erken tesbit edilmesine de yard\u0131mc\u0131d\u0131r. Riski y\u00fcksek olan hastalarda y\u0131lda bir kez, d\u00fc\u015f\u00fck olan hastalarda 2-5 y\u0131lda bir tekrarlan\u0131r. Tedaviye yan\u0131t\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7inde y\u0131lda bir kez tekrarlanabilir. Bir y\u0131ldan daha k\u0131sa aral\u0131klarla yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yarar\u0131 yoktur. KMY \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn ila\u00e7 tedavisinin etkinli\u011fini de\u011ferlendirmede tek ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 , verilen tedavinin kemi\u011fin kalitesi ve yap\u0131sal elemanlar\u0131na olan etkisinin de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Kemik \u00f6l\u00e7\u00fcmleri h\u0131zl\u0131, kolay yap\u0131labilen testlerdir. \u00c7ok \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler var ise de en \u00e7ok DEXA (Dual photon x-ray absorbsiometre) kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n DEXA ile kemi\u011fin %1-2 \u2018lik kayb\u0131 bile de\u011ferlendirilebilir. Osteoporoz tan\u0131s\u0131nda ve tedavinin takibinde hekim \u00f6nerisi ile kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Son zamanlarda daha ucuz ve basit olan ultrasonografi gibi kemik \u00f6l\u00e7\u00fcm y\u00f6ntemlerinden de kemik tarama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yararlan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n D\u00fcz kemik radyografisi k\u0131r\u0131klar\u0131n tespit edilmesinde yararl\u0131d\u0131r. Ancak kemik yo\u011funlu\u011funun saptanmas\u0131nda hassas de\u011fildirler. Direk radyografi ile kemik yo\u011funlu\u011fu azalmas\u0131 tespit edildi\u011finde kemi\u011fin en az %30\u2032u kaybedilmi\u015f demektir.<\/p>\n Doktorunuz tan\u0131 i\u00e7in ve \u00f6zellikle kemik kayb\u0131n\u0131z\u0131n halihaz\u0131rda olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit i\u00e7in kan ve idrar testleri isteyebilir Bunlar; kan kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz, parathormon, D vitamini de\u011ferleri, tiroid fonksiyon testleri , sedimantasyon, karaci\u011fer ve b\u00f6brek fonksiyon testleri gibi testlerdir.<\/p>\n OSTEOPOROZ TEDAV\u0130S\u0130<\/strong> \u0130la\u00e7 tedavisinde kemik y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 azaltan, yap\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131ran ve \u00f6zellikle son zamanlarda kemik kalitesi \u00fczerine olumlu etki g\u00f6steren ila\u00e7lar \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131lmakta ve ara\u015ft\u0131rmalar bu y\u00f6nde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. \u0130la\u00e7 tedavisinin se\u00e7iminde hastan\u0131n ya\u015f\u0131, ek yak\u0131nma ve hastal\u0131klar\u0131, k\u0131r\u0131\u011f\u0131n bulunup bulunmamas\u0131 ve KMY de\u011feri gibi \u00f6zelliklerin g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n HRT (hormon replasman tedavisi ) en eski tedavilerden birisidir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle menapoz semptomlar\u0131 olan erken postmenapozal kad\u0131nlarda osteoporozun \u00f6nlenmesi amac\u0131yla kullan\u0131m\u0131 \u00f6nerilmektedir. \u00d6strojen hormonu progesteron ile birlikte ya da tek ba\u015f\u0131na kontroll\u00fc olarak \u00f6nerilebilir.<\/p>\n Bifosfanatlar son y\u0131llarda \u00fcretilen ,a\u011f\u0131zdan al\u0131n\u0131ma elveri\u015fli kemik yo\u011funlu\u011funu artt\u0131ran ila\u00e7lard\u0131r. \u00dclkemizde Etidronat, Alendronat, Risedronat bulunmaktad\u0131r. Alendronat ve risedronat\u0131n hem g\u00fcnl\u00fck ,hem de haftada bir al\u0131nabilecek formlar\u0131 mevcuttur. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda g\u00fcnl\u00fck ve haftal\u0131k al\u0131m aras\u0131nda etkinlik ve yan etkiler bak\u0131m\u0131ndan fark bulunamam\u0131\u015ft\u0131r. Bifosfanat kullan\u0131m\u0131na ba\u015flamadan \u00f6nce olas\u0131 hipokalsemiyi \u00f6nlemek i\u00e7in kalsiyum ve D vitamini eksikli\u011fi varsa muhakkak d\u00fczeltilmelidir. Ancak kalsiyum ile bifosfanatlar\u0131n ayn\u0131 anda al\u0131nmas\u0131 durumunda emilim bozuldu\u011fu i\u00e7in e\u015f zamanl\u0131 al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Bifosfanatlar genelde iyi tolere edilen, \u00f6nemli yan etkileri olmayan ila\u00e7 gruplar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Kalsitonin enjeksiyon ya da nasal sprey \u015feklinde tedavide yer alm\u0131\u015f, \u00f6zellikle k\u0131r\u0131\u011f\u0131 olan hastalarda a\u011fr\u0131y\u0131 da kontrol eden bir ila\u00e7t\u0131r. En az 2-3 y\u0131l s\u00fcre ile kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Selektif \u00f6strojen resept\u00f6r mod\u00fclat\u00f6rleri (SERM) yeni bir ila\u00e7 grubu olup \u00f6strojen resept\u00f6rlerine y\u00fcksek ilgileri olan, baz\u0131 dokularda \u00f6strojen etkisini taklit ederken, baz\u0131lar\u0131nda anti\u00f6strojen etki g\u00f6steren ila\u00e7lard\u0131r. Bu gruptaki ila\u00e7lardan en iyi bilinenleri , her ikisi de meme kanserinin tedavisi i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f olan tamoksifen ile yeni bir ila\u00e7 olan raloksifendir. Raloksifen osteoporozun \u00f6nlenmesi i\u00e7in kullanabilecek ila\u00e7 gruplar\u0131ndan birisi olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyada ve \u00fclkemizde yeni bir tedavi se\u00e7ene\u011fi olarak yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Osteoporozu olan postmenapozal kad\u0131nlarda meme kanseri riskini azaltt\u0131\u011f\u0131 bildirilmektedir.<\/p>\n Paratiroid hormonu kan kalsiyum ve fosfat d\u00fczeyini ayarlayan bir hormondur. Y\u00fcksek plazma konsantrasyonlar\u0131 kemik rezorbsiyonunu artt\u0131r\u0131rken, d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda aral\u0131kl\u0131 olarak verildi\u011finde kemik formasyonunu artt\u0131rabilir. \u00d6zellikle ciddi osteoporozlu olgularda vertebra ve vertebra d\u0131\u015f\u0131 k\u0131r\u0131klara olan etkisi nedeniyle gelecekte \u00f6nemli bir tedavi se\u00e7ene\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n Kalsiyum di\u011fer tedavilerin yan\u0131s\u0131ra g\u00fcnl\u00fck yeterli kalsiyumu alamayan menapoz sonras\u0131 kad\u0131nlara \u00f6nerilen bir ila\u00e7t\u0131r. D vitamini eksikli\u011fi olan ki\u015filerde kalsiyumun D vitamini ile beraber al\u0131nmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. D vitamini seviyesi ya\u015fla birlikte azal\u0131r. Kalsiyum ile birlikte uygulanan vitamin D tedavisinin kal\u00e7a ve vertebra d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer k\u0131r\u0131klar\u0131n oran\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 ve serum paratiroid hormon d\u00fczeylerini d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n Yeni ila\u00e7 tedavileri ve deneysel tedaviler (ipriflavon, tibolon, osteoprotogerin, stronsium, b\u00fcy\u00fcme hormonu, b\u00fcy\u00fcme fakt\u00f6rleri, eser elementler, statinler, K vitamini) \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar devam etmektedir.<\/p>\n \u0130la\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131mlar kapsam\u0131nda:<\/strong><\/p>\n Diyet Osteoporoz te\u015fhis ve tedavisinde s\u00fcrekli yeni metodlar geli\u015ftirilmektedir. Doktorunuz do\u011fru tedaviyi bulman\u0131z ve bu tedavinin risklerini, yan etkilerini, yararlar\u0131n\u0131 anlaman\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan en iyi rehberiniz olacakt\u0131r.<\/p>\n D\u00dc\u015eMELER\u0130N ENGELLENMES\u0130<\/strong> I\u015f\u0131kland\u0131rma<\/strong><\/p>\n * Merdiven, oda ve koridorlar iyi \u0131\u015f\u0131kland\u0131r\u0131lmal\u0131 Zemin D\u00f6\u015feme<\/strong><\/p>\n * K\u00fc\u00e7\u00fck, kayabilen hal\u0131, kilimlerden ka\u00e7\u0131n\u0131n, kullan\u0131yorsan\u0131z kaymamas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri al\u0131n. Merdivenler<\/strong><\/p>\n * Merdivenin ba\u015f\u0131na ve alt\u0131na elektrik d\u00fc\u011fmeleri koyun. Banyo<\/strong><\/p>\n * Banyo k\u00fcvetinin, tuvaletin, du\u015fun yan\u0131na tutunmaya yard\u0131mc\u0131 tutamaklar yerle\u015ftirin. Mutfak<\/strong><\/p>\n * Alet edevat\u0131 kolay eri\u015filebilecek yerlere koyun ( iskemleye t\u0131rmanmay\u0131 gerektirmeyen ) Osteoporoz Nedir? Osteoporoz kemiklerin k\u00fctle kaybetmesine yol a\u00e7an ve en […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[351],"tags":[341,342,343,344,345,346,347,348,349,350,352,353,354,355,356],"class_list":["post-444","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-osteoporoz","tag-beslenme","tag-diyet","tag-kadinlarda-kemik-erimesi","tag-kalsiyum-kaynagi-yiyecekler","tag-kemik-erimesi","tag-kemik-erimesi-hastaligi","tag-kemik-erimesi-tedavisi","tag-kemik-kirilmasi","tag-osteoporos","tag-osteoporos-tedavisi","tag-osteoporoz","tag-osteoporoz-nedir","tag-osteoporoz-tedavisi","tag-osteoporoz-testi","tag-osteoporozdan-korunma"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=444"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/444\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10774,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/444\/revisions\/10774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/p>\n
\nGen\u00e7 bir eri\u015fkin iken ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z tepe kemik k\u00fctlesi ve ya\u015flanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda olu\u015fmas\u0131 beklenen kemik kayb\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131 osteoporoz geli\u015fme riskimizi belirler. Kimlerin \u00f6nceden bu hastal\u0131\u011fa yakalanaca\u011f\u0131 \u00f6nceden \u00f6ng\u00f6r\u00fclememektedir. Ancak hastal\u0131\u011fa yakalanma riski a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda artmaktad\u0131r:<\/p>\n\n
\nEvet Hay\u0131r
\n* 2- Sizde basit bir zorlanma veya hafif bir d\u00fc\u015fme sonras\u0131nda kal\u00e7a k\u0131r\u0131\u011f\u0131 oldu mu ?
\nEvet Hay\u0131r
\n* 3- \u00dc\u00e7 aydan uzun bir s\u00fcre kortizon i\u00e7eren ila\u00e7 kulland\u0131n\u0131z m\u0131 ?
\nEvet Hay\u0131r
\n* 4 – Boyunuzda 3 santimetreden fazla k\u0131salma oldu mu ?
\nEvet Hay\u0131r
\n* 5- Fazla miktarda alkol t\u00fcketiyor musunuz ?
\nEvet Hay\u0131r
\n* 6 – G\u00fcnde 20\u2032 den fazla sigara i\u00e7iyor musunuz ?
\nEvet Hay\u0131r
\n* 7 – S\u0131k olarak diare-ishal sorununuz oluyor mu? (\u00c7\u00f6lyak veya Crohn hastas\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z ? )
\nEvet Hay\u0131r
\n\u2022 Kad\u0131nlar i\u00e7in
\n* 8 – Menapoza 45 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce mi girdiniz ?
\nEvet Hay\u0131r
\n* 9- Regl d\u00fczeniniz 12 ay s\u00fcre ile aksad\u0131, kesintiye u\u011frad\u0131 m\u0131 ?
\nEvet Hay\u0131r
\n\u2022 Erkekler i\u00e7in
\n* 10- Testosteron seviyesinde azalmaya ba\u011fl\u0131 impotans veya libido kayb\u0131n\u0131z oldu mu ?
\nEvet Hay\u0131r<\/p>\n
\nKad\u0131nlar\u0131n kemik k\u00fctlesi erkeklere oranla %20-30 daha azd\u0131r. Bu nedenle erkeklere nazaran osteoporoza yakalanma riski kad\u0131nlarda daha fazlad\u0131r. Ancak ileri ya\u015flarda \u00f6zellikle 70 ya\u015f\u0131n \u00fczerinde her iki cinste de kal\u00e7a k\u0131r\u0131\u011f\u0131 riski artm\u0131\u015f olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ast\u0131m ve iltihapl\u0131 eklem romatizmalar\u0131nda kullan\u0131lan kortizon gibi ila\u00e7lar, kemik k\u00fctlesini azaltan ila\u00e7lar\u0131n en \u00f6nemlileridir. Kemik kayb\u0131n\u0131n miktar\u0131 bu ila\u00e7lar\u0131n dozuna ve kullan\u0131m s\u00fcrelerine g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. 7.5 mg\u2019\u0131n \u00fczerinde uzun s\u00fcreli kullan\u0131m (3 aydan uzun s\u00fcre ) k\u0131r\u0131k riskini artt\u0131rmaktad\u0131r. Kortizon kemik y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r. \u00d6strojen seviyelerini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, kalsiyumun barsaktan emilimini azaltarak osteoporoza neden olur.<\/p>\n
\nOsteoporozdan korunman\u0131n ba\u015fl\u0131ca y\u00f6ntemi; tepe kemik k\u00fctlesine eri\u015finceye kadar olan d\u00f6nemde g\u00fc\u00e7l\u00fc, sa\u011flam kemik yap\u0131y\u0131 olu\u015fturmak ve sonraki ya\u015flarda kayb\u0131 engellemektir.<\/p>\n\n\n
\n Yiyecek<\/strong><\/td>\n \u00d6l\u00e7\u00fc<\/strong><\/td>\n Kalsiyum(mg)<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n \n Ya\u011fl\u0131 s\u00fct<\/td>\n 1Su Barda\u011f\u0131<\/td>\n 291<\/td>\n<\/tr>\n \n Ya\u011fl\u0131 yo\u011furt<\/td>\n 1 Kap<\/td>\n 400<\/td>\n<\/tr>\n \n Beyaz peynir<\/td>\n Kibrit Kutusu<\/td>\n 190<\/td>\n<\/tr>\n \n Ka\u015far-\u00e7edar-permesan peynir<\/td>\n Kibrit kutusu<\/td>\n 200-300<\/td>\n<\/tr>\n \n Ayran<\/td>\n 1 Su Barda\u011f\u0131<\/td>\n 285<\/td>\n<\/tr>\n \n Bal\u0131k<\/td>\n 1 Porsiyon (100 gr)<\/td>\n 200<\/td>\n<\/tr>\n \n Sardalya<\/td>\n 1 Porsiyon<\/td>\n 300<\/td>\n<\/tr>\n \n Ispanak<\/td>\n 1 Porsiyon<\/td>\n 125<\/td>\n<\/tr>\n \n B\u00f6r\u00fclce<\/td>\n 1 Porsiyon<\/td>\n 160<\/td>\n<\/tr>\n \n Soya<\/td>\n 1 Porsiyon<\/td>\n 225<\/td>\n<\/tr>\n \n Salata (ye\u015fil)<\/td>\n 1 Porsiyon<\/td>\n 235<\/td>\n<\/tr>\n \n Mercimek<\/td>\n 1 Porsiyon<\/td>\n 59<\/td>\n<\/tr>\n \n Nohut<\/td>\n 1 Porsiyon<\/td>\n 92<\/td>\n<\/tr>\n \n Portakal<\/td>\n 1 Orta Boy<\/td>\n 72<\/td>\n<\/tr>\n \n Muz<\/td>\n 1 Orta Boy<\/td>\n 100<\/td>\n<\/tr>\n \n Kivi<\/td>\n 1 Orta Boy<\/td>\n 170<\/td>\n<\/tr>\n \n Yumurta Sar\u0131s\u0131<\/td>\n 1 Adet<\/td>\n 147<\/td>\n<\/tr>\n \n F\u0131nd\u0131k<\/td>\n 100 gr<\/td>\n 200<\/td>\n<\/tr>\n \n Badem i\u00e7i<\/td>\n 100 gr<\/td>\n 250<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
\nG\u00fcnl\u00fck kalsiyum gereksiniminin diyetle al\u0131nmas\u0131 idealdir. Ayr\u0131ca diyetin i\u00e7erdi\u011fi kalsiyum miktar\u0131na bakarak kalsiyum preparatlar\u0131 da kullan\u0131labilir. Kalsiyum i\u00e7eren ila\u00e7lar i\u00e7erdikleri elementer kalsiyum miktar\u0131na g\u00f6re \u00e7e\u015fitlenirler. Kalsiyum karbonat en y\u00fcksek elementer kalsiyumu sa\u011flar. Kalsiyum sitrat ve kalsiyum glukonat bile\u015fikleri daha az elementer kalsiyum i\u00e7erirler, ancak v\u00fccudumuzun bunlar\u0131 emmesi daha kolayd\u0131r. Kalsiyum ince barsaklar\u0131n \u00fcst b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden aktif transportla emildi\u011fi i\u00e7in b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f dozlarda al\u0131nmas\u0131 ve yemek asitleri \u00e7\u00f6z\u00fcnmelerini artt\u0131raca\u011f\u0131 i\u00e7in yemeklerle birlikte al\u0131nmas\u0131 emilimlerini artt\u0131racakt\u0131r. Ayr\u0131ca kemik rezorbsiyon h\u0131z\u0131 gece artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yatmadan \u00f6nce al\u0131nmas\u0131 da \u00f6nerilir. Bu sebeplerle kalsiyumun yemeklerle birlikte ve yatmadan \u00f6nce b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f dozlarda al\u0131nmas\u0131 tercih edilir. Kalsiyum al\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00fcnde 6-8 bardak su i\u00e7meye \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n\n
\nMenapozdan sonra kad\u0131nlar \u00f6strojen azalmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak daha h\u0131zl\u0131 kemik kayb\u0131na maruz kal\u0131r. Bu hormon adet kanamalar\u0131n\u0131 kontrol etmesi yan\u0131s\u0131ra kemiklerin kalsiyumu depolamas\u0131na ve kemik k\u00fctlesinin korunmas\u0131na da yard\u0131mc\u0131 olur. \u00dclkemizde ortalama menapoz ya\u015f\u0131 48 civar\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6strojen tedavisi osteoporoz tedavisinden ziyade korunmada tercih edilmektedir. Kad\u0131n do\u011fum uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6nerilen \u00f6strojen tablet ya da cilt pe\u00e7leri \u015feklinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6strojen kullan\u0131m\u0131 meme ve rahim kanseri riskini artt\u0131rmaktad\u0131r. Rahim kanseri riski \u00f6strojen ile birlikte progesteron kullan\u0131larak azalt\u0131labilir.<\/p>\n
\nKemi\u011finiz k\u0131r\u0131lana,kamburla\u015fana ve boyunuz k\u0131salana kadar osteoporoz belirtilerini fark etmeyebilirsiniz. A\u015fikar yak\u0131nmalar olu\u015funcaya kadar sessiz bir d\u00f6nem ge\u00e7irebilirsiniz. Doktorunuz osteoporoz olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ya da olma riski ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131za karar verebilir. Osteoporoza neden olabilecek di\u011fer hastal\u0131klar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131(tiroid hastal\u0131klar\u0131, inflamatuar eklem romatizmalar\u0131, ast\u0131m, ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 v.b), k\u0131r\u0131k \u00f6yk\u00fcn\u00fcz\u00fcn bulunmas\u0131, beslenme durumunuz, genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z, ailede \u00f6zellikle annede k\u0131r\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fc gibi bilgiler doktorunuza riski belirlemede yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Doktor fiziksel muayene, kan ve idrar tetkikleri ve radyografi ile tan\u0131ya ve ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131ya gidebilir.<\/p>\n
\nT\u00fcm hastal\u0131klarda oldu\u011fu gibi osteoporozda da hastal\u0131ktan korunmak \u00f6ncelikli ama\u00e7 olmal\u0131d\u0131r. Osteoporozun geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu durumlarda ise erken tedavi ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131n\u0131 y\u00fckseltmektedir. Osteoporoz g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tedavi edilebilir bir hastal\u0131kt\u0131r. Osteoporoz tedavisinin en \u00f6nemli amac\u0131 k\u0131r\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131d\u0131r. Osteoporoz tedavisinde ila\u00e7 ve ila\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 tedaviler s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
\nKemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkileyebilecek g\u0131da, al\u0131\u015fkanl\u0131klar ve ila\u00e7lardan uzak durma
\nFiziksel aktivitenin desteklenmesi (ya\u015fa g\u00f6re egzersiz)
\nD\u00fc\u015fmelerin \u00f6nlenmesi
\nMimari engellerin giderilmesi
\nKal\u00e7a koruyucular, g\u00f6rme muayenesi, denge ve kuvvetlendirme egzersizleri
\nHasta e\u011fitimi
\nAkut ve kronik a\u011fr\u0131n\u0131n tedavisi \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
\nYa\u015fland\u0131k\u00e7a, d\u00fc\u015f\u00fcp bir yerinizi k\u0131rma riskini art\u0131ran bir tak\u0131m de\u011fi\u015fiklerin olu\u015ftu\u011funu farkedebilirsiniz. Bunlar kas zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6rme bozuklu\u011fu, hastal\u0131k ya da ila\u00e7 al\u0131n\u0131m\u0131 nedeni ile olu\u015fan ba\u015f d\u00f6nmesinden kaynaklanabilir. Osteoporoz sonucu incelen kemik \u00e7ok hafif bir zorlama sonucu bile k\u0131r\u0131labilir. Bu nedenle d\u00fc\u015fme riskinin azalt\u0131lmas\u0131 ila\u00e7 ile tedavi kadar \u00f6nemlidir. D\u00fc\u015fme riskinizi kas g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fc art\u0131ran egzersizler yaparak, al\u00e7ak \u00f6k\u00e7ekli kaymayan tabanl\u0131 ayakkab\u0131lar giyerek azaltabilirsiniz. D\u00fczenli g\u00f6z muayeneleri, gereksinim duyarsan\u0131z g\u00f6zl\u00fck kullan\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc iyile\u015ftirecektir. Doktorunuza ba\u015f d\u00f6nmenizin nedenini sorun. Tansiyonunuzun ve kan \u015fekerinizin ani inip \u00e7\u0131kmalar\u0131 konusunda bilgilenin ve doktorunuzdan yard\u0131m isteyin. A\u015fa\u011f\u0131daki liste, evinizi daha g\u00fcvenli k\u0131lmak ve d\u00fc\u015fme riskinizi azaltmak i\u00e7in evde ne gibi \u00f6nlemler alman\u0131z gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
\n* Gereken yerlere gece ayd\u0131nlatma sa\u011flanmal\u0131
\n* Yata\u011f\u0131n\u0131z\u0131n yan\u0131nda fener bulundurabilir ve gece kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kullanabilirsiniz.<\/p>\n
\n* Hal\u0131 kenarlar\u0131n\u0131 sabitleyin.
\n* Kaymayan cilalar kullan\u0131n.
\n* Ayak alt\u0131ndaki elektrik kordonlar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131n.<\/p>\n
\n* Kaymayan y\u00fczeylerle kaplay\u0131n.
\n* Trabzan koydurun ve inerken \u00e7\u0131karken kullan\u0131n.<\/p>\n
\n* Kaymay\u0131 engelleyici lastik ya da yap\u0131\u015fan zeminler koyun.<\/p>\n
\n* Raflara ula\u015fmak i\u00e7in sa\u011flam bir basamak kullan\u0131n.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"