Bel Omurlar\u0131nda Kayma (Spondilolistezi) Omurgan\u0131n ba\u015fl\u0131ca iki k\u0131sm\u0131 vard\u0131r. Omur g\u00f6vdesi (vertebral korpus ) ve arka elemanlar. Arka elemanlar omur korpusunun arka taraf\u0131nda bir kanal olu\u015fturur. Bu kanallar birle\u015ferek omurilik kanal\u0131n\u0131 (spinal kanal ) olu\u015fturur. Ayr\u0131ca arka elemanlar alttaki ve \u00fcsteki omurlarla da faset eklemler ad\u0131 verilen eklemlerle ba\u011flant\u0131 kurarlar. Omur g\u00f6vdeleri aras\u0131nda diskler vard\u0131r. Bu yap\u0131 omurgan\u0131n esneklili\u011fini sa\u011flar.<\/p>\n
Omurga, omur denilen birbirine ba\u011fl\u0131 zincir \u015feklindeki kemiklerden olu\u015fur. Eri\u015fkin insanlar\u0131n yakla\u015f\u0131k % 5 inde bel b\u00f6lgesinin en alt\u0131ndaki omurlar\u0131n \u00fcst ve alt eklemlerini birle\u015ftiren kemik k\u0131sm\u0131nda geli\u015fimsel bir a\u00e7\u0131kl\u0131k (k\u0131r\u0131k, kaynama eksikli\u011fi) olabilir. Bu k\u0131r\u0131k omurun bir veya iki taraf\u0131nda birden olabilir. Genellikle \u00e7ok hareketli olan bel b\u00f6lgesinin alt omurlar\u0131ndaki a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmeye ba\u011fl\u0131 olu\u015fan \u201cstres k\u0131r\u0131klar\u0131d\u0131r\u201d, ya da normalde farkl\u0131 kemikle\u015fme \u00e7ekirdeklerinden olu\u015fan bu kemiklerde bir kaynama eksikli\u011fi vard\u0131r.<\/p>\n
Bu k\u0131r\u0131klara \u201cspondilolizis\u201d denir. Bu b\u00f6lgenin \u00e7ok hareketli olmas\u0131 sebebiyle de bu k\u0131r\u0131klar \u00e7o\u011fu zaman iyile\u015fmez. Ancak bu k\u0131r\u0131klar genelde gen\u00e7lik \u00e7a\u011f\u0131nda a\u011fr\u0131ya sebep olurken eri\u015fkin \u00e7a\u011flar da problem yaratmayabilir. Baz\u0131 hastalarda ise k\u0131r\u0131k nedeniyle \u00fcstteki omurlar alttaki omurgaya g\u00f6re \u00f6ne do\u011fru kayabilirler. Bu duruma da \u201cbel kaymas\u0131<\/strong>\u201d ya da \u201cspondilolistezis\u201d denir. Spondilolistezis kayma miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak daha ciddi sorunlara sebep olabilir.<\/p>\n Bu tip k\u0131r\u0131k nedeniyle olan \u201c bel kaymalar\u0131\u201d t\u0131p dilinde \u201cistmik spondilolistezis\u201d diye adland\u0131r\u0131l\u0131r ve genellikle L5 omurun S1 omur \u00fczerinde kaymas\u0131 \u015feklinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bel a\u011fr\u0131s\u0131 yak\u0131nmas\u0131yla doktora ba\u015fvuran hastalar\u0131n %5 ila 10 \u2018unda bel kaymas\u0131 vard\u0131r. Bel kaymas\u0131n\u0131n di\u011fer bir t\u00fcr\u00fc ise omurga ve \u00e7evresi ba\u011f dokular\u0131nda ya\u015flanma sonucu meydana gelen y\u0131pranma nedeniyle genellikle 40 ya\u015f \u00fcst\u00fcnde g\u00f6r\u00fclen \u201cbel kaymas\u0131d\u0131r\u201d. Bu sorun, t\u0131p dilinde \u201cdejeneratif spondilolistezis\u201d diye adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n Ya\u015flanma ve y\u0131pranma ile ortaya \u00e7\u0131kan bel kaymas\u0131 genellikle L4 omurun L5 \u00fczerinde \u00f6ne do\u011fru kaymas\u0131d\u0131r. Bel kaymas\u0131na \u00e7o\u011fu zaman \u201cdar kanal da e\u015flik eder. Dejeneratif spondilolistezis s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, tedavisi daha kolayd\u0131r, her zaman a\u011fr\u0131ya yol a\u00e7maz.<\/p>\n Spondilolizis (stres k\u0131r\u0131\u011f\u0131 ya da kaynama eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131) her zaman klinik belirti vermeyebilir. Bazen ba\u015fka nedenlerle \u00e7ekilen bel filmlerinde tesad\u00fcfen ortaya \u00e7\u0131kabilir. E\u011fer klinik bulgu var ise bunlar, bel a\u011fr\u0131s\u0131<\/strong>, kal\u00e7alarda a\u011fr\u0131<\/strong>, bel kaslar\u0131nda gerginlik ve daha nadiren bacaklarda uyu\u015fma ve a\u011fr\u0131 (siyatik a\u011fr\u0131s\u0131) ve ayaklarda kuvvet kayb\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kabilir. A\u011fr\u0131lar genellikle ayakta durma, y\u00fcr\u00fcme ve di\u011fer aktiviteler ile artarken, istirahat ile azal\u0131r.<\/p>\n Doktorunuz \u015fikayetlerinizi dinledikten ve muayenenizi yapt\u0131ktan sonra spondilolizis veya istmik spondilolistezis d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrse filmlerinizi isteyecektir. Ancak\u00a0 d\u00fcz filmlerde stres k\u0131r\u0131\u011f\u0131 (spondilolizis) g\u00f6r\u00fclemeyebilir. Bu durumda doktorunuz halen k\u0131r\u0131ktan \u015f\u00fcpheleniyorsa sintigrafi ve\/veya BT isteyebilir. E\u011fer bu tetkiklerle k\u0131r\u0131k tespit edildiyse, tedavi planlamas\u0131 i\u00e7in MR<\/strong> a gerek duyulabilir.<\/p>\n Ayr\u0131ca kayma olan ve bacak a\u011fr\u0131s\u0131<\/strong> ve\/veya uyu\u015fma olan hastalarda omurilik ve sinirleri de\u011ferlendirmek i\u00e7in MR gerekli olabilir. E\u011fer istmik spondilolistezisiniz var ise kayman\u0131n miktar\u0131na g\u00f6re 1. dereceden 4. dereceye kadar \u015fiddeti belirlenecektir. Dejeneratif spondilolistezis tan\u0131s\u0131 i\u00e7in de d\u00fcz r\u00f6ntgen ve MR tetkiki ile de\u011ferlendirme yap\u0131lacakt\u0131r. Bu tip bel kaymas\u0131nda genellikle sintigrafi ve BT ye gerek olmayabilir.<\/p>\n \u015eikayetleriniz sadece bel a\u011fr\u0131s\u0131<\/strong> ise, kayma miktar\u0131n\u0131z \u015fiddetli de\u011fil ise ve doktorunuz muayenesinde ve tetkiklerinde ciddi bir sinir bas\u0131s\u0131 ve etkilenmesi d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015fse, ilk se\u00e7ilecek tedavi y\u00f6ntemi cerrahi olmayan tedavi y\u00f6ntemleridir<\/strong>. Bu y\u00f6ntemler, istirahat, a\u011fr\u0131 kesici ve antiinflamatuar ila\u00e7lar, ge\u00e7ici korse kullan\u0131m\u0131<\/strong> ve fizik tedavi<\/strong> y\u00f6ntemlerinden biri veya birka\u00e7\u0131 olabilir.<\/p>\n A\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131z devam ederse se\u00e7ilebilecek di\u011fer bir y\u00f6ntem k\u0131r\u0131k b\u00f6lgesine ve omurlar\u0131 ba\u011flayan eklemlere (faset eklemler) yap\u0131lacak steroid ve b\u00f6lgesel a\u011fr\u0131 kesici enjeksiyonlar\u0131 olabilir. Bel a\u011fr\u0131s\u0131 ile birlikte sinir s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131 bacak a\u011fr\u0131s\u0131 ve uyu\u015fma var ise epidural veya foraminal injeksiyonlar eklenebilir.<\/p>\n Stres k\u0131r\u0131\u011f\u0131na (spondilolizis) a\u011fr\u0131lar genellikle bu tedaviler ile iyile\u015fir. Ancak bu hastalarda k\u0131r\u0131\u011f\u0131n tamamen kaynamas\u0131 her zaman olmayabilir. A\u011fr\u0131 ge\u00e7tikten sonra k\u0131r\u0131\u011f\u0131n kaynamamas\u0131 tehlike yaratmaz. Genellikle bu hastalarda ileri ya\u015flarda \u015fiddetli kayma olmas\u0131 pek beklenmez. Yine de bu hastalar\u0131n zaman zaman radyografik tetkiklerle takibi gerekebilir.<\/p>\n Cerrahi olmayan tedavi y\u00f6ntemleri ile yak\u0131nmalar\u0131 ge\u00e7meyen hastalarda cerrahi tedavi gerekli olabilir. Ayn\u0131 zamanda kayma nedeni ile omurilik bas\u0131s\u0131 var ise ve bu da ciddi n\u00f6rolojik araza (d\u00fc\u015f\u00fck ayak, idrar ka\u00e7\u0131rma) neden oluyorsa erken cerrahi m\u00fcdahale de gerekebilir Spondilolizis de iki t\u00fcrl\u00fc cerrahi tedavi uygulanabilir. Bunlardan birincisi k\u0131r\u0131k olan b\u00f6lgenin tamiridir. Di\u011fer bir y\u00f6ntem ise spinal f\u00fczyon yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u0130stmik spondilolistezis de tercih edilen cerrahi y\u00f6ntem spinal f\u00fczyondur. Ayn\u0131 zamanda omurilik bas\u0131s\u0131 var ise bunu rahatlatmak i\u00e7in bas\u0131 yapan yerler temizlenir. Ameliyat i\u015flemi \u00f6nden veya arkadan ya da her iki taraftan yap\u0131labilir. Tesbit materyalleri kullan\u0131labilir. Operasyon sonras\u0131 iyi bir rehabilitasyon program\u0131<\/strong> ile iyile\u015fme ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n Bazen do\u011fu\u015ftan ya da sonradan olma sebeplerle omurgan\u0131n arka taraf\u0131n\u0131 g\u00f6vdeye ba\u011flayan k\u0131s\u0131mlarda (pedik\u00fcl) bir defekt olur. Bu defekte spondilolizis ad\u0131 verilir. Spondiloliz sonucunda omurlara uygulanan kuvvetler \u00fcstteki omurun alttaki omur \u00fczerinde \u00f6ne do\u011fru kaymas\u0131na sebep olur. Bu olaya spondilolistezis (omur kaymas\u0131 ) ad\u0131 verilir. Spondiloliz ve spondilolistezis toplumun % 5-6 s\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. En \u00e7ok belin en alt iki omurunda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00f6lge en fazla makaslama kuvvetine maruz kalan b\u00f6lgedir.<\/p>\n Hastalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda hi\u00e7bir \u015fik\u00e2yet ve belirti yoktur. B\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda belde a\u011fr\u0131<\/strong>, bacaklarda uyu\u015fma<\/strong>, kar\u0131ncalanma<\/strong> gibi di\u011fer benzeri sebeplerle ayn\u0131 \u015fekilde a\u011fr\u0131 ve \u015fik\u00e2yetlere yol a\u00e7ar.<\/p>\n R\u00f6ntgen filmleri, tomografi, MR kayman\u0131n derecesini g\u00f6sterir. \u00c7o\u011fu hastada r\u00f6ntgen filmleri yeterlidir. Bel kaymas\u0131<\/strong> olan hastalarda bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131, bel kire\u00e7lenmesi, omurilik kanal daralmas\u0131, gibi di\u011fer bel a\u011fr\u0131s\u0131 sebepleri de olabilir.<\/p>\nSpondilolizis belirtileri nelerdir?<\/h3>\n
Spondilolizis te\u015fhisi nas\u0131l konur?<\/h3>\n
Spondilolizis nas\u0131l tedavi edilir?<\/h3>\n
Cerrahi tedavi ne zaman gerekebilir?<\/h3>\n
Belirtileri nelerdir?<\/h3>\n
Bel Kaymas\u0131 Te\u015fhis<\/h3>\n
Bel Kaymas\u0131 Tedavi<\/h3>\n