{"id":383,"date":"2009-08-26T10:26:59","date_gmt":"2009-08-26T11:26:59","guid":{"rendered":"https:\/\/turanuslu.net\/?p=383"},"modified":"2022-01-16T21:38:44","modified_gmt":"2022-01-16T21:38:44","slug":"zihinsel-engelli-zeka-ozurlu-cocuklarda-konusma-ve-dil-gelisimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/zihinsel-engelli-zeka-ozurlu-cocuklarda-konusma-ve-dil-gelisimi\/","title":{"rendered":"Zihinsel Engelli (Zeka \u00d6z\u00fcrl\u00fc) \u00c7ocuklarda Konu\u015fma ve Dil Geli\u015fimi"},"content":{"rendered":"<h2>Zihinsel Engelli (Zeka \u00d6z\u00fcrl\u00fc) \u00c7ocuklarda Konu\u015fma ve Dil Geli\u015fimi<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsan olman\u0131n en \u00f6nemli de\u011ferlerinden biri de ba\u015fkalar\u0131yla ileti\u015fim sa\u011flama becerisidir. Konu\u015fma becerisi kendili\u011finden geli\u015fmez. O \u00f6yle bir beceridir ki; \u00e7ocuklar, birbirleriyle konu\u015fmaya ba\u015flamadan \u00f6nce konu\u015fulanlar\u0131 dinlemeyi ve anlamay\u0131 \u00f6\u011frenirler.<!--more--> Dil geli\u015fim ve konu\u015fma becerisi diye ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Dil, ileti\u015fim sa\u011flama arac\u0131 olarak kullan\u0131lan, sesler, i\u015faretler (semboller) ve kelimeler gibi temel birimleri olan bir sistemdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konu\u015fma ise, insanlar aras\u0131nda dili kullanarak, s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fim kurma y\u00f6ntemidir. Dil kullan\u0131lmadan konu\u015fma sa\u011flanamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her dilin, kelime, ses ve gramer yap\u0131lar\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011funu belirten kurallar\u0131 vard\u0131r. Bu kurallar\u0131n \u00f6\u011frenilmesi bebeklik d\u00f6neminden itibaren ba\u015flar, ya\u015fam\u0131n ilk y\u0131l\u0131ndan itibaren de belirgin olarak ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Zeka engelli \u00e7ocuklar\u0131n dil geli\u015fimi \u00f6zellikleri<\/strong><br \/>\nYap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda, zeka engelli olan \u00e7ocuklar\u0131n dil geli\u015fimi seviyelerinin, zeka ya\u015f\u0131 seviyelerinden daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu bulunmu\u015ftur. Ayr\u0131ca zeka \u00f6zr\u00fc olan \u00e7ocuklar\u0131n al\u0131c\u0131 dil seviyeleri, ifade edici dil seviyesinden daha y\u00fcksektir. Zeka engeli olan \u00e7ocuklar genellikle konu\u015fmaya ya\u015f\u0131tlar\u0131ndan ge\u00e7 ba\u015flar ve engellerinin \u015fiddetine ba\u011fl\u0131 olarak yava\u015f ilerleme g\u00f6sterirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zeka engelli \u00e7ocuklar\u0131n dil geli\u015fimleri yap\u0131 olarak normal \u00e7ocuklara benzer, fakat bu \u00e7ocuklarda, normal \u00e7ocuklar\u0131n ge\u00e7tikleri dil basamaklar\u0131na ula\u015fmada gecikme ve bir basamakta duraklama g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zeka engelli \u00e7ocuklar\u0131n zihin geli\u015fiminde haf\u0131zalar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in tekrara yer vermek gerekir. \u00c7ocu\u011fun ilgisini i\u015fitsel uyar\u0131c\u0131lara \u00e7ekme, aktif olabilece\u011fi bir \u00e7evre d\u00fczenlemesi yapma, dramatizasyon gibi teknikleri kullanmak gerekir. Verilen kavramlar\u0131 ya da \u00f6\u011fretilen s\u00f6zel ifadeleri de\u011fi\u015fik \u015fekil ve zamanlarda tekrarlamak gerekir. Ayr\u0131ca \u00f6\u011frenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in verilen uyar\u0131c\u0131 materyali k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcnitelere b\u00f6l\u00fcp vermekte yarar vard\u0131r; ancak \u00e7ok tekrar yapmak, \u00e7ocu\u011fun s\u0131k\u0131lmas\u0131na ve ilgisinin da\u011f\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zeka engelli \u00e7ocuklar\u0131n dil e\u011fitiminde m\u00fczik \u00f6\u011felerinden de yararlan\u0131labilir. Dil geli\u015fimi i\u00e7in e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 m\u00fczikteki \u00f6\u011fenin (ritim, ses d\u00fczeni gibi) konu\u015fma dilini \u00f6\u011frenmeye yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Zeka engelli \u00e7ocuklar\u0131n dil e\u011fitimlerinde dikkat edilecek noktalar :<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">* \u00c7ocu\u011fun geli\u015fim seviyesini tan\u0131mak ve uygun e\u011fitim ya\u015fant\u0131lar\u0131 d\u00fczenlemek.<br \/>\n* Verilecek olan dil e\u011fitimi program\u0131n\u0131n, di\u011fer geli\u015fim (\u00f6zellikle zeka geli\u015fimi) alanlar\u0131yla ba\u011fda\u015ft\u0131rmak.<br \/>\n* E\u011fitim ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun yak\u0131n \u00e7evresiyle ili\u015fkili olmas\u0131na dikkat etmek.<br \/>\n* E\u011fitimde \u00e7ocu\u011fun g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kullanabilece\u011fi bilgi ve kavramlara yer vermek.<br \/>\n* E\u011fitim ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ocu\u011fun aktif olabilece\u011fi ve kendini ifade edebilece\u011fi nitelikte haz\u0131rlamak \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>E\u011fitim program\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda ;<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">* \u00c7ocu\u011fun ilgisini \u00e7ekmek.<br \/>\n* Sab\u0131rl\u0131 ve toleransl\u0131 olmak.<br \/>\n* Model olmak.<br \/>\n* Uygun \u00f6d\u00fcller kullanmak.<br \/>\n* Tekrara yer vermek<br \/>\n* \u00c7evresel uyar\u0131c\u0131lar\u0131 kontrol etmek.<br \/>\n* Dikkat kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flamak.<br \/>\n* Uygulamada \u00e7ocu\u011fun aktif kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<br \/>\n* E\u011fitimci ve \u00e7ocuk aras\u0131nda iyi bir ileti\u015fim-etkile\u015fim kurulmas\u0131na \u00f6nem vermek, \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Dil e\u011fitiminde aile e\u011fitimi<\/strong><br \/>\nZeka \u00f6z\u00fcrl\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitiminde aile ile i\u015fbirli\u011fi yapmak gerekir. \u00d6ncelikle ailenin ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmesine, \u00e7ocu\u011fun durumunu kabullenmesine ve onun neler yap\u0131p neler yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmesine yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fun e\u011fitimine aile de kat\u0131lmal\u0131d\u0131r. E\u011fitimci uygulad\u0131\u011f\u0131 programa paralel olarak aileye de e\u011fitim vermeli ve bu e\u011fitimi \u00e7ocu\u011fa uygulamalar\u0131n\u0131 istemelidir. Ailenin e\u011fitime olan kat\u0131l\u0131m\u0131 \u00e7e\u015fitli yollar kullan\u0131larak denetlenmeli, uygulamada hatalar varsa olumlu bir yakla\u015f\u0131m kullan\u0131larak d\u00fczeltilmelidir. Aile ve e\u011fitimci aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvene dayal\u0131 yo\u011fun, s\u0131cak bir ileti\u015fimin do\u011fmas\u0131 \u00e7ocu\u011fun e\u011fitiminde \u00f6nemli bir yer tutar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kullan\u0131lan materyalin \u00f6zellikleri<\/strong><br \/>\nZeka \u00f6z\u00fcrl\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n dil e\u011fitiminde kullan\u0131lan materyalde, g\u00f6rsel ve i\u015fitsel uyar\u0131c\u0131lara daha fazla yer vermek uygun olur. E\u011fitim ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131n dramatizasyon i\u00e7inde verilmesi \u00e7ocu\u011fun daha \u00e7ok ilgisini \u00e7ekebilir. Dramatizasyon i\u00e7in kuklalar, minyat\u00fcr ev, e\u015fyalar, giysiler, minyat\u00fcr hayvan modelleri vs..kullan\u0131labilir. Her bir y\u00fcz\u00fcne resim yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f k\u00fcpler, ses \u00e7\u0131karan oyuncaklar, oyuncak m\u00fczik aletleri, sopaya dizilebilen renkli halkalar, renkli bloklar vb. materyaller zeka \u00f6z\u00fcrl\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n ilgisini \u00e7eker.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Dilin kazan\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">* Konu\u015fma \u00f6ncesi d\u00f6nem<br \/>\na. Refleksif d\u00f6nem : 0 -1 ay<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b. G\u0131\u011f\u0131ldama (Cooing) 2 &#8211; 3 ay: (v, o, a gibi \u00fcnl\u00fc) 3 &#8211; 4 ay: h, k, g gibi yumu\u015fak damak ve g\u0131rtlak sesi<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">c. M\u0131r\u0131ldanma (Babbling) : 4 &#8211; 6 ay ( b, m, p v.b. dudak sesleri \u00e7\u0131kar)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">d. M\u0131r\u0131ldanman\u0131n tekrar\u0131 : 6 -10 ay (me-ma-me-ma)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">e. Ses-kelimeler (Vocables) : 11-14 aylar (acele m\u0131r\u0131lt\u0131lard\u0131r)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">* . Konu\u015fma d\u00f6nemi<br \/>\na. Tek kelime d\u00f6nemi : meme, baba, dede, baybay, anne gibi tek kelimelerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b. Birbirini izleyen tek kelimeli c\u00fcmlecikler : 18 &#8211; 21 ay<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">c. \u0130ki kelimeli c\u00fcmlecikler : \u0130sim ve fiillerden olu\u015fur. d. \u00dc\u00e7 ve daha fazla kelimeli c\u00fcmleler : 3. ya\u015f\u0131nda 4 kelimeli c\u00fcmleler ba\u015flar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">e. 4. ya\u015f\u0131nda dilin gramatik yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dil geli\u015fimi 6. Ay<br \/>\no Tonlamalar\u0131 ay\u0131rt edebilir.<br \/>\no \u0130smine kar\u015f\u0131l\u0131k verir.<br \/>\no \u0130nsan seslerine reaksiyon g\u00f6sterir.<br \/>\no Dost\u00e7a ve k\u0131zg\u0131n tonlamalara uygun kar\u015f\u0131l\u0131k verir.<br \/>\n12. Ay<br \/>\no Bir veya daha fazla kelimeyi anlam\u0131yla kullan\u0131r.<br \/>\no Basit ifadeleri anlar.<br \/>\no \u00c7evresindeki sesleri \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<br \/>\no Konu\u015fman\u0131n sosyal de\u011ferinin fark\u0131ndad\u0131r.<br \/>\n13. Ay<br \/>\no Yakla\u015f\u0131k 5 ile 20 kelimelik kapasitesi vard\u0131r.<br \/>\no Duygular\u0131n\u0131 kendi ifadeleri ile anlat\u0131r.<br \/>\no Basit komutlar\u0131 yerine getirebilir.<br \/>\n24. Ay<br \/>\no \u00c7evresindeki \u00e7ok kullan\u0131lan nesnelerin isimlerini bilir.<br \/>\no Basit c\u00fcmleler kurabilir.<br \/>\no 150 &#8211; 300 kelime aras\u0131 kapasitesi vard\u0131r.<br \/>\no Ak\u0131c\u0131l\u0131k genellikle zay\u0131ft\u0131r.<br \/>\no Sesin tonlamas\u0131 iyi kontrol edilemez.<br \/>\no \u0130ki zamiri do\u011fru olarak kullanabilir.<br \/>\no \u201cBana g\u00f6zlerini, burnunu, a\u011fz\u0131n\u0131 g\u00f6ster\u201d gibi komutlara kar\u015f\u0131l\u0131k verebilir.<br \/>\n36. Ay (3 ya\u015f)<br \/>\no Baz\u0131 \u00e7o\u011fullar\u0131 ve ge\u00e7mi\u015f zaman\u0131 kullanabilir.<br \/>\no V\u00fccudun par\u00e7alar\u0131n\u0131 bilir.<br \/>\no \u00dc\u00e7 kelimelik c\u00fcmleyi kolayca s\u00f6yler.<br \/>\no Kelime haznesi 900 &#8211; 1000 kelime aras\u0131ndad\u0131r.<br \/>\no \u00c7evresi ve hareketleriyle ilgili basit sorular\u0131 anlar.<br \/>\no \u0130smini ve ya\u015f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilir.<br \/>\no Anlam\u0131\u015f olsa dahi b\u00fct\u00fcn sorulara cevap vermeyebilir.<br \/>\n48. Ay (4 ya\u015f)<br \/>\no Tan\u0131nan hayvanlar\u0131n ismini bilir.<br \/>\no Resimli kitap ve dergilerdeki kolay isimleri bilir.<br \/>\no Bir veya daha fazla renk bilir.<br \/>\no D\u00f6rt heceli kelimeleri tekrar edebilir.<br \/>\no \u201c\u00dcst\u00fcnde\u201d ve \u201d alt\u0131nda\u201d kavramlar\u0131n\u0131 anlar.<br \/>\no Genellikle \u201d Neden?\u201d ile ba\u015flayan \u00e7ok soru sorar.<br \/>\n60. Ay (5 ya\u015f)<br \/>\no Bir\u00e7ok s\u0131fat ve zarf olarak tan\u0131mlay\u0131c\u0131 kelime kullanabilir.<br \/>\no Belli z\u0131tl\u0131klar\u0131 bilir (b\u00fcy\u00fck &#8211; k\u00fc\u00e7\u00fck, sert &#8211; yumu\u015fak, a\u011f\u0131r &#8211; hafif)<br \/>\no D\u00f6rt veya daha fazla say\u0131 kavram\u0131 vard\u0131r.<br \/>\no Ona kadar sayabilir.<br \/>\no Dokuz kelime uzunlu\u011fundaki c\u00fcmleleri tekrar edebilir.<br \/>\no \u00dc\u00e7 emiri yerine getirebilir.<br \/>\no Bozuk paralar\u0131 ve bunlar\u0131n de\u011ferlerini bilir.<br \/>\no Ya\u015f\u0131n\u0131 bilir.<br \/>\no Sabah, \u00f6\u011fleden sonra, gece, g\u00fcnd\u00fcz, sonra, yar\u0131n, d\u00fcn, bug\u00fcn gibi basit zaman kavramlar\u0131n\u0131 bilir.<br \/>\no Uzun c\u00fcmleler s\u00f6yleyebilmelidir.<br \/>\no Konu\u015fmas\u0131 gramer bak\u0131m\u0131ndan do\u011fru olmal\u0131d\u0131r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zihinsel Engelli (Zeka \u00d6z\u00fcrl\u00fc) \u00c7ocuklarda Konu\u015fma ve Dil Geli\u015fimi \u0130nsan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[224],"tags":[253,252],"class_list":["post-383","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-normal-disi-cocuklar","tag-zeka-ozurlu-cocuklarda-konusma-ve-dil-gelisimi","tag-zihinsel-engelli-cocuklarin-egitimi"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=383"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10794,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/383\/revisions\/10794"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turanuslu.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}