Adheziv kapsülit, ağrı ile başlayan ve giderek omuz ekleminin bütün yönlere olan aktif ve pasif hareketlerinde kısıtlılığına yol açan bir sendromdur. Sağlıklı insanların % 2-3 oranında görüldüğü bildirilmektedir. 40 yaşın altında nadir görülür. Yumuşak doku sertliğine bağlı olarak hareket kısıtlılığı gelişir. Omuz periartriti, donuk omuz, skapulohumeral periartrit, Duplay periartriti olarak da isimlendirilmiştir. Primer adheziv kapsülit bir neden olmaksızın idiyopatik olarak eklem hareket kısıtlılığı ile ortaya çıkar. Sekonder olarak ise bazı predispozan faktörleri takiben veya bazı hastalıklarla birlikte oluşur. Rotator kaf yırtıkları, omuz travmaları, yumuşak doku travmaları, uzamış immobilizasyon gibi nedenlerin yanısıra, diyabetes mellitus, hipertiroidi, akciğer hastalıkları, myokard infartüsü, servikal omurga lezyonları, serebrovasküler atak gibi hastalıklarda görülebilir. Diyabetik hastalarda adheziv kapsülit insidansı %10-20 oranında, insüline bağımlı diyabetik hastalarda ise %36 oranında görülmektedir.
Fizik muayenede omuz eklemi hareketlerinde kısıtlılık ve hassasiyet bulunur. Glenohumeral eklem kısıtlılığına bağlı olarak normal skapulotorasik oran bozulur. Ayırıcı tanıda artrografi değerlidir. Hastalığın seyri 3 evreye ayrılır.
Evre 1- Ağrılı faz: Ağrının şiddetli olduğu ve omuz hareketlerinde kısıtlılığın yavaş yavaş başladığı evredir. İstirahatte ve gece ağrı artar. Kas spazmı gelişir ve bu fazın sonuna doğru hareket kısıtlılığı belirginleşir. Yaklaşık olarak 3-8 ay sürer.
Evre 2- Yapışma fazı: Ağrı bu fazda azalır, ancak eklem hareket kısıtlılığı giderek artar. 4-6 ay sürer.
Evre 3- Çözülme fazı: Ağrı azalır, eklem hareketleri yavaş ve dereceli bir şekilde düzelmeye başlar. Bütün hastalık dönemi 1-3 yıl sürebilir.
Adheziv kapsülitte tedavinin amacı ağrının kontrolü ve eklem hareket açıklığının kazanılmasıdır. Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar, analjezikler, ısı modaliteleri ve TENS kullanılabilir. Eklem kapsülü kontraktürünü gidermek için pasif germe egzersizleri uygulanır. Codman egzersizleri, eklem hareket açıklığının kazanılmasında kullanılan egzersizlerdir. Egzersiz sırasında eklemin aşırı zorlanması inflamasyon cevabını arttıracağından kontrendikedir. Lokal steroid enjeksiyonu uygulaması, kapsüler distansiyon, anestezi altında maniplasyon uygulanan diğer yöntemlerdir. Konservatif tedaviye 12-16 haftalık bir sürede cevap alınamazsa ve progresyon saptanırsa cerrahi tedavi seçilir. Artroskopik gevşetme son zamanlarda en sık uygulanan tekniktir.

Share